Những người kế thừa - Báo DNSG

Tròn 10 năm ra đời Ngày Doanh nhân Việt Nam. Nhưng để đi tới ngày này, đội ngũ doanh nhân Việt Nam phải mất hàng chục năm để được xã hội thừa nhận và tôn vinh. Đối với nhiều doanh nhân, thời gian đó là cả cuộc đời khi họ phải đánh đổi với nhiều mồ hôi, tiền bạc… trong nhiều thất bại, trước khi tạo dựng được những công ty lớn, thương hiệu lớn trong nền kinh tế Việt Nam, như Vàng Bạc Đá quý Phú Nhuận, Bánh kẹo Kinh Đô, Gốm sứ Minh Long 1, BIM Group, Mỹ phẩm Sài Gòn, Thành Thành Công... Những người sáng lập và điều hành những doanh nghiệp này đang dần lui về hậu trường, nhường chỗ cho con cái họ quản lý cơ ngơi. Những người con, ngoài tư duy quản trị, chiến lược kinh doanh bài bản, chuyên nghiệp đã trở về trong vai trò những người kế nghiệp, ngoài trọng trách gìn giữ cơ nghiệp, họ có những tham vọng lớn hơn cha anh của mình là đưa thương hiệu, sản phẩm của Việt Nam ra thị trường thế giới. Chuyên mụcTrò chuyện doanh nhân kỳ này xin dành cho những người trẻ nhiệt huyết như thế: anh Lý Huy Sáng - Phó tổng giám đốc Công ty Gốm sứ Minh Long 1, chị Lý Nguyễn Lan Phương - Tổng giám đốc Công ty CP Mỹ phẩm Sài Gòn, anh Lâm Ngọc Minh - Tổng giám đốc Công ty Nệm Mousse Liên Á.

Sắc màu của F2
* Năm nay kỷ niệm 10 năm Ngày Doanh nhân Việt Nam, anh chị nghĩ thế nào về vai trò của doanh nhân trong xã hội?
- Lý Huy Sáng: Đã tròn 10 năm Ngày Doanh nhân Việt Nam được xã hội chính thức tôn vinh, nhưng thực tế, vị thế của doanh nhân Việt Nam vẫn không bằng so với các nước, nhiều khi khiến chúng tôi thấy "tủi thân".
Ví dụ ở các hội thảo, diễn đàn cho doanh nhân của các nước trên thế giới, doanh nhân được hỗ trợ từ an ninh, giao thông, tổ chức, nhất là dễ dàng mời các cấp lãnh đạo địa phương, quốc gia đến cùng thảo luận, chia sẻ, trong khi đó ở Việt Nam, sự hỗ trợ như vậy rất hiếm hoi và doanh nhân chưa được xem trọng.
Bên cạnh đó, ở các nước, nhiều chính sách và khung hành lang pháp lý cũng hỗ trợ tốt hơn cho doanh nghiệp, còn Việt Nam thì ngược lại, doanh nghiệp nước ngoài được ưu đãi nhiều hơn trong khi họ mạnh vốn, có nhiều lợi thế cạnh tranh hơn hẳn doanh nghiệp trong nước.
- Lâm Ngọc Minh: Dù ở thời kỳ nào, một quốc gia muốn phát triển đều phải dựa vào phát triển kinh tế. Trong đó, vai trò của doanh nhân rất quan trọng, vì đằng sau các nhà hoạch định chính sách, đội ngũ doanh nhân chính là những người hiện thực hóa chính sách đó, góp phần đưa nền kinh tế đi lên.
Trước đây, bán một sản phẩm dễ lắm, chỉ cần tập trung vào chất lượng là bán được hàng, nhưng bây giờ thị trường cạnh tranh không chỉ đến từ chất lượng mà còn đến từ yếu tố con người từ đó sẽ xây dựng thương hiệu tốt hơn, quản lý những con người khác làm tốt hơn, do đó, tôi nghĩ mỗi một giai đoạn sẽ cần một năng lực phát triển công ty khác nhau.
- Lý Nguyễn Lan Phương: Ở bất kỳ giai đoạn nào của xã hội, vai trò cơ bản của doanh nhân là đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế và tạo ra giá trị cho xã hội. Kinh tế Việt Nam đang hội nhập với nền kinh tế khu vực và kinh tế thế giới, đây là xu thế tất yếu và là một trong những tiền đề cho sự tăng trưởng.
Doanh nhân trong xã hội hiện nay để thành công cần phải nắm bắt và thông thạo "luật chơi" trong khu vực và thế giới. Một trong những điểm quan trọng trong thời kỳ này là trách nhiệm đối với xã hội và cộng đồng.
Đó không đơn giản là phạm trù đạo đức mà còn phải được nhận thức là nền tảng cho sự phát triển bền vững, lâu dài của cả doanh nghiệp và xã hội.
* Nhiều doanh nhân thế hệ trước thành danh nhờ chớp được các cơ hội làm ăn khi kinh tế đang chuyển mình, luật pháp còn chưa hoàn thiện. Động lực của họ là sinh tồn, thoát nghèo, khả năng của họ là ý chí vượt khó... Trong bối cảnh đó cũng đã tạo nên những tỷ phú đô la, những doanh nghiệp trong danh sách của Forbes... Bức chân dung phác họa những doanh nhân trẻ thế hệ thứ hai sẽ có màu sắc như thế nào?
- Lý Nguyễn Lan Phương: Đối với đội ngũ doanh nhân trẻ, thế hệ như chúng tôi được thừa hưởng nền tảng vững chắc mà cha mẹ đã gầy dựng và phát triển. Chúng tôi có điều kiện để học hỏi từ kinh nghiệm và nhận được chia sẻ từ những thành công của thế hệ trước.
Tuy nhiên, khi thị trường trong nước lẫn khu vực đang ngày càng cạnh tranh hơn, thì các cơ hội kinh doanh của doanh nghiệp đến và đi với tốc độ cũng nhanh hơn, điều đó có nghĩa rủi ro trong các quyết định kinh doanh cũng cao hơn.
Để tiếp tục phát triển, thế hệ doanh nhân trẻ lúc nào cũng phải tỉnh táo trong mọi quyết định mang tính chiến lược. Lợi thế lớn nhất của doanh nhân trẻ không nằm ở khối lượng tài sản họ được thừa hưởng, mà đó là tầm nhìn, kinh nghiệm, cách thức quản lý tiền bạc của thế hệ đi trước.
Những ai sở hữu kho tài nguyên vô giá này biết kết hợp với những kiến thức bài bản về quản lý, kinh doanh sẽ trở thành những doanh nhân xuất sắc.
- Lâm Ngọc Minh: Nếu như ngày xưa các bậc cha chú muốn làm việc gì cũng phải tự mày mò nghiên cứu rất khó khăn, thì thế hệ doanh nhân trẻ có nhiều thuận lợi hơn khi kinh tế giao thương rộng mở, bùng nổ internet...
Tuy nhiên, hiện tại, các nhà điều hành trẻ cũng đang đối mặt với rất nhiều khó khăn, trong đó có ảnh hưởng lớn từ thị trường do sức mua của người tiêu dùng giảm. Đây là vấn đề những người trẻ phải động não để tìm hướng gỡ khó bằng nhiều cách, như: tìm thêm phân khúc mới, cho ra đời sản phẩm mới cạnh tranh hơn, phát triển thị trường toàn cầu...
Thế hệ trẻ bây giờ làm giàu nhanh, thiên về vấn đề kỹ thuật, tính toán tài chính, marketing rất chính xác và rất chuyên nghiệp. Nếu thế hệ đi trước tìm con đường thoát nghèo, thì những người trẻ hiện nay tìm đường bước ra thị trường bên ngoài.
- Lý Huy Sáng: Đối với lớp doanh nhân trẻ chúng tôi, lợi thế lớn nhất là không phải mất quá nhiều thời gian để trải nghiệm hoặc trả giá đắt cho những bước đi mày mò vì đã có những bài học kinh nghiệm của cha chú để lại.
Và khi được học hành bài bản, chúng tôi sẽ điều hành doanh nghiệp bằng lý luận, kết hợp với những kinh nghiệm của thế hệ trước nên có nhiều sáng kiến đổi mới.
Theo tôi, để công ty lớn mạnh thì việc quản lý là khó nhất, nhưng quản trị một hệ thống đã lớn như Minh Long 1 không phải chỉ cần có kiến thức trong sách vở, ở nhà trường mà đòi hỏi phải có sự đổi mới.
Song, nếu cho chọn lựa, tôi vẫn thích là người khởi nghiệp hơn kế thừa, vì người khởi nghiệp có thể nhấc "quả tạ” tùy theo sức lực và khả năng, còn người kế thừa sẽ phải vác ngay "quả tạ” do người trước để lại.

Ly-nguyen-lan-phuong-2.jpg
Bà Lý Nguyễn Lan Phương - Tổng Giám Đốc Công ty CP Mỹ Phẩm Sài Gòn 
 
* Tỷ phú nổi tiếng Bill Gates có bài học nuôi dạy con cái: "Để có thu nhập, chúng sẽ phải tự lựa chọn một công việc để làm, giống như bất kỳ người trưởng thành khác". Xuất thân từ những gia đình khá giả, vậy chọn nghiệp kinh doanh có ý nghĩa thế nào với anh, chị?
- Lý Huy Sáng: Cha mẹ tôi đã gắn với nghiệp kinh doanh, vất vả gầy dựng công ty mất hàng chục năm trời. Tôi nghĩ mình phải có trách nhiệm gìn giữ giá trị và cơ đồ mà cha mẹ đã tạo dựng.
Hằng ngày có bao nhiêu công ty mở ra nhưng cũng có nhiều công ty phải đóng cửa và những công ty phát triển lâu năm, bền vững thì rất hiếm, nên với tôi, đảm nhận trọng trách kế thừa là một sứ mệnh rất lớn.
Cha mẹ tôi đã biến đất thành tinh hoa, rèn luyện một đội ngũ nghệ nhân đủ tài giỏi để làm nên những sản phẩm gốm sứ tinh xảo ngang hàng với những tên tuổi lớn của các quốc gia có ngành gốm sứ bậc nhất thế giới.
Tôi không chỉ tự hào mà còn nghĩ mình phải làm được nhiều điều hữu ích hơn, có trách nhiệm làm cho Minh Long 1 vượt ra khỏi tầm vóc gia đình, vượt ra khỏi biên giới Việt Nam.
- Lý Nguyễn Lan Phương: Nếu nghĩ theo hướng tích cực, đối với đội ngũ doanh nhân trẻ, được gọi là thế hệ F2 như chúng tôi, việc được kế thừa thành quả và thành công của cha mẹ mình không hẳn là áp lực, trái lại đây còn là động lực và cảm hứng cho công việc và quyết tâm tạo ra những thành công lớn hơn nữa trong tương lai.
Giấc mơ và mô hình bước ra thế giới
* Giấc mơ của không ít thanh niên Việt Nam hiện nay là trở thành những ông chủ, bà chủ. Có thể xem đây là giấc mơ chung của thế hệ trẻ và có nên xem đó là đích đến của con đường kinh doanh?
- Lý Huy Sáng: Đúng là hiện nay giới trẻ đang thể hiện "giấc mơ” này rất rõ. Nhiều năm trực tiếp phỏng vấn tuyển dụng tại công ty hay đến tận các trường đại học, tôi thực sự thất vọng với những người trẻ hôm nay. Họ thực dụng, thiếu ý chí và không hề có ý thức kỷ luật.
Công ty bỏ tiền đào tạo lại nghề cho họ một vài năm, đến dịp lễ, Tết, họ sẵn sàng nghỉ mà không cần biết công ty bị thiệt hại như thế nào. Những người khó khăn nhưng không sợ mất việc, những người có chút năng lực thì sẵn sàng "nhảy việc", nhiều khi chỉ vì một chút thu nhập.
Vươn tới cuộc sống tốt đẹp, tương lai tươi sáng cho bản thân là động lực tích cực của tuổi trẻ, nhưng nếu hướng tới cuộc sống đẳng cấp, làm ông chủ để mong chạy đua có cuộc sống thật nhiều tiền, hưởng thụ hơn người mà không biết khả năng của mình ở đâu, thế mạnh của mình là gì thì đó không phải là động lực phấn đấu tích cực.
Khi là doanh nhân, điều quan trọng nhất là khả năng xử lý công việc, điều hành, hoạch định chiến lược hiệu quả. Nhưng nếu mục tiêu của người chủ là phải luôn luôn có xe đẹp, nhà sang, hưởng thụ cuộc sống giàu có để chứng tỏ đẳng cấp thì sẽ lún vào việc chi nhiều hơn thu, và như vậy nguy cơ dẫn đến điều đáng tiếc sẽ rất dễ xảy ra.
- Lý Nguyễn Lan Phương: Tôi nghĩ dù thế nào thì các bạn trẻ cũng phải hướng về những giá trị làm nên ý nghĩa của từ "doanh nhân", đó là phải có ảnh hưởng đến cộng đồng, trách nhiệm với xã hội. Nếu bạn cố gắng vì tiền bạc, danh vọng cho cá nhân thì chưa đủ. Điều quan trọng đối với một doanh nhân là phải đạt tới mức làm cho cuộc sống con người tốt đẹp hơn, đất nước giàu mạnh và văn minh hơn.
* Chuyển giao "quyền lực" có để lại một khoảng trống phía sau không, thưa anh, chị?
- Lý Nguyễn Lan Phương: Có thể quá trình chuyển giao diễn ra quá tự nhiên nên gần như tôi không nhận ra điều đó. Vì tiêu chí của Hội đồng quản trị Công ty CP Mỹ phẩm Sài Gòn luôn đặt yếu tố làm việc nhóm lên hàng đầu.
Chúng tôi có cả một quá trình làm việc từ tự thiết lập kế hoạch, lên dự án đến chứng minh, phản biện để làm sao thuyết phục hội đồng quản trị đồng ý với kế hoạch của mình. Sau đó, nhiệm vụ của mình là thúc đẩy dự án hoàn thành. Đối với cá nhân tôi, đó là nỗ lực không ngừng để bắt nhịp với quá trình phát triển của doanh nghiệp và thị trường.

(nguồn: http://www.doanhnhansaigon.vn/tro-chuyen/nhung-nguoi-ke-thua/1084142/ )